Wat is stikstof en wanneer is het schadelijk?

Aanvankelijk leek het er naar uit te zien dat het probleem met stikstof dat we ervaren, als het ware uit de lucht is komen vallen. Vergis je echter niet, dit probleem is absoluut niet nieuw. Reeds tijdens de jaren ’80 kreeg Nederland te maken met het fenomeen van zure regen. Deze regen bestond niet alleen uit zwaveldioxide, maar ook uit stikstofverbindingen. Het is net over deze verbindingen dat we nu veelvuldig horen praten. Het betreft hier dan ook concreet stikstofoxiden en ammoniak. De uitstoot van zwaveldioxide kon uiteindelijk worden opgelost door zware inspanningen die werden geleverd door zowel onze overheid als door het bedrijfsleven. Voor de uitstoot van ammoniak geldt dit vooralsnog nog niet.

Wat is stikstof? 

De lucht die we elke dag opnieuw inademen staat erom bekend voor een significant gedeelte uit stikstof te bestaan. Het betreft hier een gas dat zowel kleur- als reukloos is en uit zichzelf voor alle duidelijkheid niet schadelijk is voor zowel mens als milieu. Sterker nog, eigenlijk is het zo dat het hierbij gaat om een belangrijke voedingsstof voor planten. Ze wordt dan ook niet voor niets veelvuldig gebruikt in bijvoorbeeld meststoffen. 

Voor de verbindingen van stikstof waar het in de huidige debatten over gaat geldt dat het de stikstofoxiden zijn en ammoniak. Voor deze eerste geldt dat ze ontstaan op het ogenblik dat stikstof in aanraking komt met zuurstof. Dit gebeurt op het ogenblik dat er sprake is van een verbranding op een aanzienlijke temperatuur. Denk hierbij bijvoorbeeld maar eens aan de verbrandingsmotor van een auto of bij productieprocessen in de industrie. 

Wanneer ontstaat ammoniak? 

Voor ammoniak geldt op haar beurt dat ze ontstaat op het moment dat stikstof in verbinding staat met waterstof. Een bekend voorbeeld van een dergelijke situatie speelt zich af binnen de veehouderij. Dit proces treedt dan ook op, op het moment dat de urine en de uitwerpselen van koeien of varkens bij elkaar komen. Op het ogenblik dat de mest verdampt komt de ammoniak vervolgens in ons milieu terecht.

Wanneer wordt stikstof schadelijk?

Grote hoeveelheden aan stikstof die zich in de lucht of in de bodem bevinden kunnen schade toebrengen aan mens en milieu. In het bijzonder oefenen grote hoeveelheden een sterk negatieve invloed uit op de biodiversiteit. Verschillende planten kunnen er zeer hard door gaan groeien. We kunnen hierbij dan onder meer denken aan grassen, maar ook aan bijvoorbeeld de alom gevreesde brandnetels. Andere, meer kwetsbare planten worden daardoor verdrongen. Dit geldt dan uiteraard ook meteen voor de insecten en voor andere dieren die mogelijks van deze planten afhankelijk zijn. Bovendien is het zo dat ammoniak ervoor kan zorgen dat de grond gaat verzuren. Hierdoor kunnen belangrijke mineralen waaronder bijvoorbeeld calcium en kalium en magnesium oplossen en wegspoelen. Dit is echter nog niet alles. 

Te grote hoeveelheden aan stikstof kunnen ook een (directe) schadelijke impact hebben op het leven van ons mensen. Voor de stikstofoxiden geldt namelijk dat ze een belangrijke veroorzaker zijn van niet alleen fijnstof, maar ook van smog. Het inperken van de hoeveelheid aan stikstof blijkt dan ook niet alleen voor onze biodiversiteit, maar ook voor ons als mens ongelofelijk belangrijk te zijn. Dit is dan ook zeker een belangrijk iets om bij stil te blijven staan. Wil jij weten wat er nog meer speelt? Ga dan naar het platform van TNO.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *